الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

91

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

پاسخ شيخ الشريعه اصفهانى انصاف اين است كه ظهور روايت عقبة بن خالد ، در اتصال فقره « لا ضرر و لا ضرار » به حكم رسول خدا صلى الله عليه و آله در قضيه شفعه ، و منع زيادى آب ، از ظهور روايت عباده ، در انفصال و استقلال فقره « لا ضرر و لا ضرار » ، بسيار قوى تر است ؛ به اين بيان كه : شك نيست كه هر كس در روايت عبادة بن صامت ، دقت كند متوجّه مىشود كه او قضاياى مختلف پيامبر صلى الله عليه و آله را تلخيص كرده ، و روايات را تقطيع نموده ، و احكام پيامبر صلى الله عليه و آله را بدون اين‌كه مورد روايت را بيان كند نقل كرده است ؛ زيرا به طور قطع مشخص است كه اين احكامى كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله صادر شده ، بدون مقدّمه نبوده ، بلكه هر كدام در مورد خاصى از آن حضرت صادر شده است ، همانند مورد سمرة بن جندب ، و امثال آن ؛ ولى عباده آن‌ها را تلخيص كرده ، و ما حصل حكم را در يك عبارت آورده است . بنابراين ، اين احتمال بسيار نزديك است كه فقره « لا ضرر و لا ضرار » را از ذيل قضيه منع زيادى آب ، حذف كرده است ، چرا كه با اين حذف معنا تفاوتى نمىكند و از حدود نقل به معنا - كه عملى متداول بين راويان است - خارج نمىشود . و اين فقره « لا ضرر و لا